روف گاردن چیست

روف گاردن چیست؟

با بررسی کلمه روف گاردن به لاتین roof garden و به فارسی بام سبز در این مقاله برای اولین بار در ایران به این موضوع می پردازیم که این نوع بام سبز به صورت زهکشی و لایه سازی از چه زمانی و در کجا صورت گرفت.

در کل وقتی در دوران راهنمایی از یک اثبات ریاضی برایمان می گفتند همگی از این موضوع و اهمیت آن شکایت می کردیم اما در واقع در جریان قرار گرفتن از مسیر دست یافتن به دانشی باعث تشخیص کمی و کاستی آن شده و به بهبود و پیشرفت دانش کمک می کند.به طور مثال بارها شنیده ایم که نظریه نسبیت انیشتن با نظریه ی تکامل یافته ی آن در حال حاضر بسیار متفاوت است و حتی اگر خود انیشتن به حال حاضر برگردد مطعنن متعجب خواهد شد.

در تعریف روف گاردن ها یک فضای الحاقی زیبا و محیط زیست دوستانه برای خانه های شهری هستند.اگر در آپارتمان یا خانه ای که دسترسی به حیاط ندارد زندگی میکنید، روف گاردن ها گزینه مناسبی برای داشتن درختان،گل ها،گیاهان زینتی و حتی خوراکی هستند.توصیه می کنم مقاله ساخت روف گاردن از دیدگاه ایران روف گاردن رو حتما مطالعه کنین بسیار مقاله کار شده و حرفه و جذب کننده ای برای شما خواهد بود.

تاریخچه روف گاردن

در تاریخچه و اینکه بدانیم روف گاردن چیست و از کجا آمده باید اشاره کنیم به اینکه بام سبز یا roof garden یا روف گاردن به نوعی یک زراعت است و شاید مراحلی از آن طی نمی شود ولی در مجموع زیرشاخه ای از زراعت است و زراعت در واقع فرایند کاشت، داشت و برداشت گیاهانی است که بعد از کاشت دانه، حداکثر تا یک سال محصول می‌دهند.

زراعت

به 3 مرحله تقسیم می شود :

کاشت شامل فرآیندهای مختلفی می‌باشد که رعایت فرآیندهای مورد نظر موفقیت در کاشت را در پی خواهد داشت این فرایندها شامل:

  1. شخم و آماده‌سازی مکانیکی و فیزیکی
  2. بذرپاشی یا کاشت و استقرار اولیه گیاهان
  3. آبیاری و زه‌کشی یا مدیریت آب و هوا در خاک
  4. مصرف کود و نهاده‌های غذایی مورد نیاز گیاهان

پس تهیه فیزیکی خوب خاک جزء اولین عوامل مدیریت متناسب آن به‌شمار می‌رود، انتخاب و توالی گیاهان سازگار یا کشت تناوبی از جنبه‌های مهم دیگر هستند. مهمترین عملیات تهیه فیزیکی خاک توسط شخم صورت می‌گیرد.

شخم مشتمل بر عملیاتی است که منجر به زیرورو کردن، خرد کردن کلوخه‌ها و نرم کردن خاک می‌گردد. اهداف شخم عبارتند از:

  1. ایجاد شرایطی درخاک که جوانه زنی بذر، سبز شدن گیاهچه و توسعه ریشه را فراهم نماید.
  2. بالا بردن نفوذ پذیری خاک نسبت به هوا، حرارت، و رطوبت و ایجاد شرایط لازم برای ذخیره بیشتر آب در خاک
  3. فراهم کردن محیط مناسب برای فعالیت موجودات زنده و مفید خاک و از بین بردن موجودات رقابت کننده مثل علف‌های هرز، آفات و عوامل بیماری‌زا
  4. زیر خاک کردن بقایای گیاهی یا کودهای مختلف (آلی و معدنی) مورد مصرف با خاک مزرعه و به رو آوردن مواد غذایی موجود در خاک که در اثر شستشو به قسمتهای زیرین خاک منتقل و از دسترس گیاه خارج شده‌اند.

داشت

به کلیه عملیاتی که در فاصله جوانه زنی بذر تا برداشت محصول انجام می‌گیرد عملیات داشت گویند.

این عملیات، به عملیات آبیاری، تنک کردن، وجین کردن، سله شکنی، خاک دادن پای بوته‌ها، کود دادن، مبارزه با حشرات و آفات، کنترل آفات و بیماری‌ها، مبارزه با علف‌های هرز تقسیم‌بندی می‌شوند.

برداشت

پس از اتمام دوره رشد و نمو گیاه، هنگام برداشت محصول فرا می‌رسد.

البته گیاهان را همیشه پس از پایان دوره رشد و رسیدگی کامل برداشت نمی‌کنند و زمان برداشت موقعی خواهد بود که گیاه حداکثر ارزش کیفی و کمی را حاصل نموده یا به عبارت دیگر مرحله رسیدن فیزیولوژیک فرا رسیده باشد.

چنانچه برداشت محصول دیرتر انجام شود و دقت کافی در طی عملیات برداشت صورت نگیرد معمولاً میزان محصول کاهش می‌یابد. پس از چیدن (برداشت) محصول نیز به علت ادامه برخی فعالیت‌های حیاتی در اندام‌های برداشت شده مثل تنفس یا تبخیر آب چنانچه محصول در شرایط نامناسبی نگهداری یا انبار شود مقداری از مواد ذخیره (مواد آلی) خود را از دست خواهد داد و حتی ممکن است مورد حمله آفات انباری و برخی بیماری‌های قارچی گیاهی قرار گرفته و کمیت و کیفیت محصول دچار نقصان شود.

تاریخ زراعت انسان به صورت دقیق مشخص نیست اما تحقیقات قدمت آنرا نزدیک به 10000سال قبل از میلاد میداند.اما تاریخچه روف گاردن به فاکتورهای دیگری نیز بسته است و مهمترین قسمت آن لایه ی زهکش است و همین موضوع می تواند تاریخچه آنرا به روزگاران ما نزدیکتر می کند.

زهکشی

خارج کردن آب های اضافی زیرزمینی، سطحی و رواناب از یک سازه یا از یک منطقه توسط نیروی ثقل یا پمپاژ به منظور جلوگیری کردن از مزاحمت این آب اضافی یا جلوگیری از زیان ناشی از آن را به طور عام زهکشی می‌گویند.

زهکشی در گذشته‌های دور

زهکشی کشاورزی، بنا به عقیده سازمان خواربار و کشاورزی جهانی، نه هزار سال پیش در بین‌النهرین آغاز شد. در آن هنگام لوله به کار برده نمی‌شده بلکه به احتمال زیاد از سنگ و سنگ‌ریزه و شاخ و برگ گیاهان بهره‌گیری می‌شد. اولین لوله‌های زهکشی حدود چهار هزار سال قدمت دارند. در اروپا، اولین زهکشی زیرزمینی حدود دو هزار سال پیش نصب شده‌است.

در کتابی که در حدود سه هزار سال پیش در چین نگاشته شده، نقشه‌هایی از سیستم زهکشی مشاهده می‌شود. هرودت، در حدود ۲۴۰۰ سال قبل، اشاره‌هایی به کاربرد زهکشی در درّه نیل دارد.

زهکشی مدتی در جهان به فراموشی سپرده شد تا اینکه در ۱۵۴۴ در انگلستان دوباره زندگی جدیدی یافت. اولین تنبوشه ساز سفالی در ۱۸۴۰ در انگلستان به کار گرفته شد. در آمریکا زهکشی لوله‌ای در دو سده پیش آغاز شد.

معادلات زهکشی

اولین معادله زهکشی توسط کولدینگ در ۱۸۷۲ استخراج شد. کولدینگ (1872) در معادله‌اش جریان آب زیرزمینی را افقی فرض نمود و تغذیه را به صورت بارندگی یکنواخت ماندگار در نظر گرفت. او در معادله‌اش حداکثر ارتفاع سطح ایستابی را متناسب با ریشه دوم شدت بارندگی به دست آورد.

معادله‌ای که کولدینگ (۱۸۷۲) ارائه نموده است به نام معادله روث شناخته شده است.

زهکشی زیرزمینی به شیوهٔ امروزی اولین بار در سال ۱۸۱۰ میلادی در انگلستان به کار گرفته شد و بتدریج به سایر نقاط اروپا رفت. با اختراع تنبوشه ساز سفالی (۱۸۴۰)، روند توسعه زهکشی در اروپا تسریع شد.

زهکشی در اوایل دهه ۱۹۶۰، با پیدایش لوله پلاستیکی با دیواره صاف و نازک، سپس با ابداع لوله‌های کنگره‌دار شتاب قابل ملاحظه‌ای یافت. در حوالی سال ۱۹۷۰ استفاده ازماشین‌های زهکشی آغاز شد و شتاب بیشتری به توسعه زهکشی زیرزمینی داد. کاربرد فرستنده و گیرنده‌های لیزری، دقت در کنترل نصب زهکش‌ها را افزایش داد.

زهکشی در ایران

احداث اولین شبکه‌های نوین آبیاری و زهکشی در دهه ۱۳۱۰ در جنوب کشور صورت گرفت و اولین زهکش روباز با استفاده از ماشین در حوالی سال ۱۳۳۵ در شاوور خوزستان ساخته شد. در سال‌های ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ اولین شبکه زهکشی زیرزمینی با استفاده از لوله‌های سفالی در دانشکده کشاورزی دانشگاه جندی شاپور (شهید چمران) واقع در ملّاثانی (رامین) اهواز در وسعتی حدود ۵۰۰ هکتار با نیروی کارگری به اجرا در آمد. در همین سال‌ها بود که اولین ماشین زهکشی وارد کشور شد. اولین طرح بزرگ زهکشی به وسعت ۱۱۰۰۰ هکتار در هفت تپه به اجرا درآمد. سپس زهکشی اراضی شرکت کشت و صنعت کارون و همزمان با آن زهکشی اراضی آبخور سد وشمگیر در گرگان آغاز شد. دشت‌های مغان، دالکی در بوشهر، زابل، میان‌آب، بهبهان، طرح‌های هفت‌گانه توسعه نیشکر در خوزستان از جمله طرح‌های بزرگ دیگری هستند که اجرای آنها به اتمام رسیده است.

در واقع  ۱۸۱۰ سالی است که پایه ی روف گاردن (بام سبز یا roof garden) شکل گرفته است اما باز هم شروع این کار با دانش زهکشی انجام نشده است.

شاید این ایده از توصیف باغ‌های معلق بابل نشات گرفته شده باشد یا باغهایی که در هوا معلق نبوده بلکه در واقع روی بامها و مهتابیهای چند ساختمان قرار داشتند. بامهای سبز مدرن که از سیستم لایه‌های پیش‌ساخته تشکیل می‌شوند، بالنسبه پدیده‌ای نو می‌باشند. این نوع بامها در دهه ۱۹۶۰ در آلمان توسعه و به بسیاری از کشورهای اروپایی و آمریکایی نیز گسترش یافتند. ریشه بام‌های سبز مدرن در ایسلند و اسکاندیناوی می‌باشد. دلایل شکل‌گیری بام‌های سبز (چمنی) در این مناطق که اقلیمی سرد دارند، محدودیت مصالح ساخت و ساز بوده‌است؛ به‌طوری‌که ساکنین را بر آن داشته برای ساخت وساز، تا حد امکان از مصالح بوم آورد آن مناطق که شامل کلوخ چمنی و سنگ بوده‌استفاده کنند. این بام‌ها به‌طور معمول شامل ترکیبی از دو تا سه لایه کلوخ چمنی بر روی لایه‌ای از شاخه‌ها و ترکه‌های کوتاه بوده‌اند که برای هدایت آب باران شیب دار گشته‌اند. این بام‌ها در عین اینکه بدوی بوده‌اند، ذخیره حرارتی و عایق ساختمان‌ها را فراهم کرده و الهام بخش بام‌های سبز امروز می‌باشند.

اما در واقع در قرن بیستم تعدادی بام منفرد مطرح شدند که اثرگذارترین آن‌ها فروشگاه Derry&Toms در لندن با پوشش بام شش هزار متر مربعی و Casino Pation دربرن سوئیس است که در دهه ۱۹۳۰ کاشته شدند.که ابتدایی ترین روف گاردن در 100 سال اخیر و پایه گذار روف گاردن کنونی بودند.

 

روف گاردن (roof garden یا بام سبز) در واقع شامل مزایایی برای ساختمان هاست

  • تأمین فضایی سازگار و مطبوع برای کاربران ساختمان
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا
  • ایجاد محیطی سبز، زیبا ونیمه عمومی (مشاعی) برای ساکنین ساختمان و بالا بردن کیفیت زندگی
  • ایجاد منظر شهری سبز و کاهش آلودگی
  • کاهش بار گرمایش (با افزودن توده و لایه عایق حرارتی) و سرمایش بنا (از طریق سرمایش تبخیری)
  • کاهش اثرات گرمایش و تغییرات آب و هوایی شهری
  • افزایش محدوده زندگی
  • کاهش سیلاب
  • تصفیه هوا و کاهش CO2 هوا
  • کاهش و تعدیل شدت صداهایی که تا db18 وارد ساختمان می‌شود و به میزان db3 یا بیشتر خارج می‌شود.
  • بهبود مناظر اطراف ساختمان با فراهم کردن یک فضای سبز زیبا.
  • بالا بردن طول عمر غشای بام (دو یا سه بار بیشتر) با محافظت از آن در برابر اشعات UV مضر و صدمات آب و هوایی.
  • افزایش ارزش ملک
  • کاهش هزینه نگهداری از سقف – کشت روی بام به شکل گسترده، نوعی پوشش محافظ را تداعی می‌کند، سطح کاشته شده خود محافظت و نگهداری می‌شود و به عبارت دیگر، نگهداری از بام به حداقل می‌رسد.

باتوجه به کمک بالایی که این سیستم در کاهش صدا می کند روف گاردن در تهران را اغلب به گونه ای طراحی می کنند تا محیطی مناسب برای مهمانی ها باشد.

roof garden

در اغلب موارد به سقفی که 5لایه زیر در آن اجرا شود roof garden می گویند

  1. لایه پوشش گیاهی Plant Layer:از آنجایی که بامهای سبز تا حد امکان سبک طراحی می‌شوند، اغلب شامل گیاهانی هستند که بتوانند در خاک کم عمق و با مراقبت و نگهداری کم رشد کنند.
  2. محیط کشت Growing Medium::فضایی که گیاهان در آن شروع به رشد و نمو می‌کنند. محیط کشت به واسطه الزامات خاص سازه‌ای باید وزن کمی داشته باشد به همین دلیل نسبت به خاک معمولی تفاوتهایی دارد. در این حالت باید از محیطی برای کشت استفاده کرد که حتی الامکان سبک بوده و وزنش حدود ۹۰۰ کیلوگرم در هر متر مکعب در حالت مرطوب باشد. یک مخلوط معمولی مرکب از یک سوم ماسه، یک سوم سنگ‌های متخلخل و یک سوم گیاخاک مصنوعی (ترکیبی از چوب پوسیده و کود نباتی) محیطی مناسب را تشکیل می‌دهد.
  3. لایه زهکش:لایه زهکش خود می‌تواند مجموعه پیچیده‌ای از لایه‌های دیگر به شرح زیر باشد:
  • لایه صافی Filter Layer: در بین محیط کشت و لایه زهکش فیلتری قرار دارد که رطوبت را از محیط ریشه‌ها دور می‌کند و مانع از گندیدگی ریشه‌ها می‌شود. این فیلتر می‌تواند شامل یک بافت پارچه‌ای باشد. این فیلتر حتی می‌تواند لایه‌ای از شن و ماسه باشد..
  • لایه مانع ریشه‌ها Root Barrier: لایه‌ای است که به خوبی از نفوذ ریشه‌ها و آسیب زدن آن‌ها به عایق کاری و غشاء سقف جلوگیری می‌کند.
  • صفحه زهکش Drain Board: یک صفحه سه لایه است که لایه بالایی عمل فیلتر را انجام می‌دهد و آب اضافی را از قسمت ریشه‌ها دور می‌کند. این لایه همچنین به عنوان لایه محافظ ریشه‌ها عمل می‌کند. لایه وسطی که به شکل کاسه‌های مخروطی شکل است آب اضافی را از ریشه‌ها دریافت کرده و در خود نگه می‌دارد. لایه پایینی یک فیلتر پارچه‌ای است که مانع از آسیب دیدن غشاء و عایق می‌شود.

۴. لایه محافظ: این لایه شامل پوشش‌هایی است که بام و سیستم عایق کاری را از نشت کردن و نفوذ آب حفاظت می‌کنند. این صفحه می‌تواند باریکه‌ای از بتن سبک، صفحه‌ای از عایق محکم، ورقه ضخیم پلاستیکی، ورق مسی، یا ترکیبی از اینها، بر حسب ویژگی‌های طراحی و کاربرد بام سبز باشد.

۵. ساختار سقف، غشاء بام یا لایه عایق کاری رطوبتیWater Proofing: بام را از نشت کردن و چکه کردن محافظت می‌کنند.

از بالا به پایین لایه ها نوشته شده است

roof garden به دلایل زیر باعث خنکی در بام می شوند

  • تبخیر و تعرق صورت گرفته در سطوح برگ‌ها در گیاهان باعث خنکی محیط می‌شود.
  • تابش جذب شده به وسیله سطح زیاد برگ‌ها به محیط اطراف منتشر می‌شود.
  • به دلیل کم بودن جرم گیاهان انرژی گرمایی کمتری در سطوح برگ گیاهان ذخیره می‌شود.

اما معایب روف گاردن (بام سبز یا roof garden)

۱- گیاهانی که دارای ریشه های عمیق بوده ممکن است به سیستم عایق آب سقف ضرر رسانده.

اصولاً تعمیر روف گاردن ها کاری سخت میباشد لذا گیاهان دارای ریشه بلند می توانند مشکلات اساسی ایجاد نمایند.

پس در انتخاب پوشش گیاهی اینگونه باغ ها باید بسیار دقت شود و حتماً با افراد خبره مشورت به عمل آید.

۲- این گونه سقف ها از لحاظ سازه ای می توانند باعث افزایش بار کلی پشت بام شوند.

البته این مورد به دیتیل اجرایی سقف و نوع پوشش گیاهی آن بستگی دارد.

۳- هزینه اجرایی اولیه این سقف ها معمولاً بیش تر از سقف های معمولی می باشد.

البته لازم به ذکر است که با توجه به مزایای فوق الذکر این هزینه در دراز مدّت جبران شده و ناچیز می باشد.

با توجه به این توضیحات این مسأله که روف گاردن چیست تا حدودی حل شده و اما به قیمت این روف گاردن یا بام سبز(roof garden) می رسیم.

قیمت روف گاردن (بام سبز یا roof garden)

اگر مقالات قبلی را مطالعه کرده باشید در مورد قیمت بارها صحبت شده و کماکان توصیه ما تماس تلفنی با شرکت و گرفتن مشاوره و در نهایت داشتن طرح است اما به طور کلی قیمت روف گاردن یا بام سبز (roof garden) از متری 450هزار تومان آغاز می شود.توجه کنید که قیمت با توجه به زمان ویرایش متن است و باز تماس تلفنی راه حل سریع تری برای استعلام قیمت خواهد بود.

باغ های غربی وروف گاردن به سبک انگلیسی

باغ انگلیسی

مطالب مرتبط

2 دیدگاه‌

  1. مرداد 23, 1397

    […] سبز در ایران و جهان را بررسی می کنیم این مطلب از مقاله روف گاردن چیست برگرفته شده […]

  2. آذر 1, 1397

    […] بیشتر بدانید : روف گاردن چیست […]

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *